Carol Dweck, giáo sư tâm lý học tại Đại học Stanford nói rằng: “Khen ngợi tài năng của một đứa trẻ thay vì những nỗ lực, chiến lược, sự lựa chọn sẽ kìm hãm tư duy phát triển của trẻ”.
Tư duy rất quan trọng đối với con người. Một đứa trẻ có tư duy tiến bộ sẽ không dễ dàng bỏ cuộc khi gặp thất bại, khả năng thành công trong tương lai cao hơn.
Để khiến khen ngợi một cách khoa học, giáo viên tại một trường tiểu học ở Mỹ đã soạn ra danh sách những lời khen dành cho trẻ. Khi trẻ thực hiện tốt một điều gì đó, thay vì khen kiểu “bạn rất thông minh”, hãy thay thế bằng những câu sau:
1. “Con đã làm rất chăm chỉ”
Khi trẻ tặng bố mẹ một thứ gì đó đẹp, bạn đừng khen con giỏi quá mà hãy khẳng định sự chăm chỉ và cố gắng của trẻ.
2. “Con rất kiên trì”
Khi trẻ hoàn thành được một việc gì đó mang tính thử thách như chơi cờ, leo lên cao hay đứng dậy sau vô số lần thất bại, bố mẹ nhớ khen ngợi sự kiên trì của con mình.
3. “Con có thái độ rất tích cực”
Khi trẻ tràn đầy năng lượng tích cực để chuẩn bị cho nhiệm vụ sắp đối mặt, bố mẹ đừng quên khích lệ con mình bằng câu nói này.
4. “Con tiến bộ hơn rất nhiều”
Khi trẻ cải thiện khả năng trong một lĩnh vực nào đó, bố mẹ hãy khen ngợi càng cụ thể càng tốt. Ví dụ: Tư thế bơi của con chuẩn hơn trước rất nhiều, bơi cũng nhanh hơn trước. Rất tuyệt vời!
5. “Con thật sáng tạo”
Thay vì khen ngợi con thông minh, bố mẹ có thể thay thế thành “sáng tạo”, khích lệ con đưa ra những ý tưởng mới. Điều này sẽ góp phần khiến trẻ chịu khó suy nghĩ và tư duy nhiều hơn.
6. “Con hợp tác với bạn bè rất tốt”
Con người dù có năng lực giỏi đến đâu thì cũng có những thứ không thể làm tốt được. Nếu trẻ biết phối hợp với bạn bè làm việc nhóm hiệu quả, bố mẹ hãy nhân cơ hội này để khẳng định kỹ năng hợp tác của con mình.
7. “Con thật dũng cảm”
Khen ngợi lòng dũng cảm của trẻ đúng thời điểm là cách tốt nhất giúp tăng sự tự tin.
8. “Con thật tốt bụng”
Biết giúp đỡ người khác là một đức tính tốt, bố mẹ cần khen ngợi sự tốt bụng này của trẻ, khuyến khích chúng thường xuyên giúp đỡ người khác hơn nữa.
9. “Phòng của con gọn gàng quá”
Biết dọn dẹp sạch sẽ phòng ốc của bản thân chính là biểu hiện của tinh thần trách nhiệm, làm việc có trật tự, đây là cơ sở để trẻ làm tốt những việc khác, bố mẹ cần khen ngợi trẻ.
10. “Con là người sống có trách nhiệm”
Một đứa trẻ sống có trách nhiệm là niềm tự hào của bố mẹ, chắc chắn cần khen ngợi trẻ nhiều hơn. Trẻ có tính cách này có khả năng lãnh đạo và quản lý người khác sau này.
11. “Con là người rất đáng được tin tưởng”
Sự tin tưởng có thể xây dựng mối quan hệ giữa các cá nhân rất tốt. Một người giữ chữ tín luôn được người khác yêu quý và tin tưởng. Vì vậy, ngay từ nhỏ bố mẹ nên rèn luyện cho con mình trở thành một người như vậy bằng cách nói “mẹ tin con sẽ tìm ra câu trả lời”, “mẹ tin con sẽ làm được”.
12. “Con đã làm rất tốt”
Bố mẹ nên khuyến khích con mình tích cực tham gia vào các hoạt động tập thể để xây dựng tính hòa đồng ngay từ nhỏ. Dù trẻ làm được nhiều hay ít, bố mẹ cũng cần động viên trẻ khi đã làm việc tốt để chúng có thêm động lực hơn.
13. “Con rất biết cách tôn trọng ý kiến của người khác”
Thật tuyệt khi trẻ biết coi trọng ý kiến của người khác. Bằng cách rút ra kinh nghiệm từ những người đi trước sẽ cải thiện bản thân tiến bộ hơn. Những người có tư duy tiến bộ thường có thái độ cởi mở.
14. “Bố mẹ tự hào về con”
Sự ghi nhận của bố mẹ là chìa khóa nuôi dưỡng tư duy và động lực tiến lên đối với con cái.
15. “Con rất chu đáo”
Tính cẩn thận không chỉ thể hiện ở sự thận trọng mà còn thể hiện ở sự toàn diện và đa góc độ trong việc xem xét vấn đề các vấn đề có thể xảy ra. Khi đi chơi, trẻ không quên mang theo ô vì trước đó đã xem dự báo thời tiết. Khi ra ngoài, trẻ không quên khóa cửa và kiểm tra mọi thứ. Lúc này, bố mẹ nên khen trẻ chu đáo và cẩn thận.
